neutrino PMT Tokyo University

Wij — de kunstenaars Hannie van den Bergh (NL), Yasuyoshi Botan (J), Hirokichi (J) en Jan van den Berg (NL) — hebben elkaar leren kennen tijdens Artist In Residency projecten in Nederland en Japan. Gedurende meerdere ontmoetingen raakten we in gesprek over elkaars artistieke en culturele verwantschap en verschillen. Meer en meer ontdekten we dat er een groter verhaal aan onze wederzijdse interesse ten grondslag ligt. Het verhaal over de exclusieve relatie die Nederland en Japan lange tijd onderhielden. Met de middelen van de kunst willen we de actuele relevantie van dat verhaal onderzoeken en nieuw leven in blazen.

Trefwoorden

Immaterieel erfgoed, identiteit, globalisering en migratie.

Geschiedenis en actualiteit

Ruim 250 jaar lang — van 1600 t/m 1859 — onderhielden Nederland en Japan een in toenemende mate uitzonderlijke (handels-) relatie. Gedurende die periode, waarin Japan vrijwel hermetisch van de buitenwereld was afgesloten, was Nederland het enige westerse land waarmee goederen werden verhandeld, en kennis en kunst werd uitgewisseld. Ook ontwikkelden beide landen een toenemende interesse in elkaars gedachtegoed en omgangsvormen. Een dialoog die we willen revitaliseren in het licht van actuele vraagstukken als immaterieel erfgoed, identiteit, globalisering en migratie.

Kunstenaars dialoog

Er zijn weinig landen die zo verschillend tegen deze vraagstukken aankijken als Japan en Nederland. Toch vervulde Nederland — met name in de 18e eeuw — een unieke rol bij het verspreiden van kennis over de Japanse cultuur in Europa. En omgekeerd, ontstond er in Japan een heuse Hollandkunde (Rangaku); Japanse intellectuelen die een verregaande interesse voor de Nederlandse (westerse) cultuur aan de dag legden. Wie in Japan kennis wilde vergaren over de westerse wereld moest Nederlands (het ‘Latijn van het Oosten’) kunnen lezen. Wat begon als een handelsbetrekking werd zo een interculturele dialoog. Met de middelen van de kunst willen wij die dialoog nieuw leven inblazen. Met als centrale vraag: hoe zien we onszelf en elkaar in tijden van verandering.